نتایج پژوهشی که توسط محققان مهندسی کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شده نشان داد که اسید اسکوربیک (ویتامین C) به علت دارا بودن خواص آنتی اکسیدانی توانست اثرات مضر ناشی از تنش اکسیداتیو حاصله از کمبود آب را کاهش دهد و شرایط رشد را برای گیاه بهبود بخشد.
به گزارش سرویس پایاننامه خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، به منظور بررسی اثر تنش کمبود آب و محلول پاشی اسید آسکوربیک بر صفات مورفولوژیک، عملکرد و اجزای عملکرد و همچنین صفات فیزیولوژیک (فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدان، تجمع پرولین، پراکسیداسیون لیپیدی، محتوی پروتئین ، کلروفیل، آسکوربات، تجمع کربوهیدراتها، فلاوونوئیدها و آنتوسیانین) ذرت دانهای آزمایشی به صورت کرتهای دوبار خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس انجام شد.
در این آزمایش تنش کمبود آب در سه سطح قبل از گل دهی، بعد از گل دهی و بدون تنش کمبود آب در کرتهای اصلی، زمان محلول پاشی (قبل و بعد از گل دهی) در کرتهای فرعی و غلظت محلول (۰، ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ ppm) در کرتهای فرعی قرار گرفتند.
آریا دولت آبادیان ــ کارشناس ارشد مهندسی کشاورزی گرایش زارعت و مجری طرح ــ در خصوص نتایج به دست آمده گفت: نتایج نشان داد که تنش خشکی و محلول پاشی بر اکثر صفات اثر معنیدار داشته است؛ به طوری که تنش هم در مرحله رویشی و هم در مرحله زایشی باعث کاهش چشمگیری در وزن توده گیاهی شد و تنها در مرحله رویشی ، سطح برگ را کاهش داد. همچنین عملکرد، وزن دانه، تعداد دانه در ردیف، قطر، طول و وزن بلال تحت تنش کمبود آب قرار گرفت.
تنش در مرحله زایشی عملکرد را بیش از تنش در مرحله رویشی کاهش داد.
وی گفت: محلول پایشی با اسید اسکوربیک سبب افزایش در وزن خشک ساقه و برگ شد. همچنین افزایشی در وزن دانه در اثر مصرف ویتامین ث ppm 150 در دو مرحله رویشی و زایشی و در شرایط بدون تنش و تنش قبل از گل دهی مشاهده شد.
دولت آبادیان در ادامه افزود: بیشترین طول کچلی در تیمارهای تنش بعد از گل دهی و بدون مصرف ویتامین مشاهده شد و مصرف ویتامین در این تیمارها باعث کاهش طول کچلی شد. همچنین تنش کمبود آب فعالیت آنزیمهای آنتی اکسیدان را افزایش داد، به طوری که این افزایش فعالیت در کرتهای تنش دیده درمرحله زایشی مشهودتر بود. این در حالی است که محلولپاشی اسید آسکوربیک سبب کاهش در میزان فعالیت آنزیمی شد. همچنین تنش کمبود آب محتوی پروتئین محلول و غلظت کلروفیل برگ را کاهش داد.
غلظت پرولین و مالون دی آلدهید در پاسخ به تنش، افزایش معنیداری پیدا کرد. اسید آسکوربیک به عنوان یک آنتی اکسیدان توانست از کاهش محتوای پروتئین و کلروفیل و افزایش پرولین و مالون دی آلدهید، با کاهش اثر مخرب تنش جلوگیری کند.
پژوهشگر دانشگاه تربیت مدرس در پایان اظهار کرد: کاربرد اسید آسکوربیک سبب کاهش فلاوونوئیدها به عنوان یک ماده آنتی اکسیدان ثانویه در گیاه شده است. بیشترین غلظت آنتوسیانین در تیمارهای تنش قبل گل دهی و محل پاشی قبل از گل دهی و تمام تیمارهای تنش بعد از گل دهی مشاهده شد.
همچنین بیشترین غلظت گلوکز و زایلوز در تیمارهای تنش و بدون مصرف اسید اسکوربیک دیده شد و بالاترین غلظت مانوز در تیمارهای تنش ولی بدون کاربرد اسید آسکوربیک به دست آمد.
به طور کلی اسید آسکوربیک به علت دارا بودن خواص آنتی اکسیدان توانست اثرات مضر ناشی از تنش اکسیداتیو حاصله از کمبود آب را کاهش دهد و شرایط رشد را برای گیاه بهبود بخشد.
گفتنی است، این پژوهش با راهنمایی دکتر سید علی محمد مدرس ثانوی و با مشاوره دکتر مظفر شریفی دانشگاه انجام شده است.
